Özel Kontrol Kartı mı PLC mi? Hangi Projede Hangisi Kullanılır?

Bir makine, otomasyon sistemi veya elektronik ürün geliştirirken en önemli kararlardan biri, kontrol sisteminin nasıl oluşturulacağıdır.

Bu noktada genellikle iki seçenek öne çıkar: PLC tabanlı sistemler ve projeye özel geliştirilen elektronik kontrol kartları.

Her iki çözüm de doğru projede oldukça başarılıdır. Ancak ihtiyaçlar doğru belirlenmeden yapılan seçim; gereksiz maliyet, büyük pano ihtiyacı, üretim zorluğu veya ileride geliştirme problemleri oluşturabilir.

Bu yazıda PLC ile özel kontrol kartlarının farklarını ve hangi projede hangi çözümün daha uygun olabileceğini sade bir şekilde inceleyeceğiz.

PLC Nedir?

PLC yani programlanabilir lojik kontrolör, özellikle endüstriyel otomasyon sistemlerinde kullanılan hazır bir kontrol cihazıdır.

Sensörlerden gelen bilgileri okuyabilir, röleleri, motorları, vanaları ve diğer ekipmanları kontrol edebilir. İhtiyaca göre dijital giriş-çıkış, analog giriş, haberleşme ve farklı genişleme modülleri eklenebilir.

PLC sistemlerinin en önemli avantajlarından biri hazır ve standart bir yapıya sahip olmalarıdır. Özellikle fabrika otomasyonu, makine kontrolü ve pano uygulamalarında hızlı şekilde devreye alınabilir.

Özel Kontrol Kartı Nedir?

Özel kontrol kartı ise belirli bir cihaz veya proje için sıfırdan geliştirilen elektronik karttır.

Kart üzerinde mikrodenetleyici, güç devreleri, röleler, sensör girişleri, haberleşme birimleri, ekran bağlantıları ve projenin ihtiyaç duyduğu diğer elektronik bölümler bulunabilir.

Buradaki temel fark şudur: hazır bir kontrol cihazını projeye uyarlamak yerine, elektronik donanım doğrudan projeye göre tasarlanır.

Örneğin bir cihazda yalnızca 4 sensör, 2 röle çıkışı, RS485 haberleşmesi ve 4G bağlantısı gerekiyorsa, kontrol kartı yalnızca bu ihtiyaçlara göre geliştirilebilir.

PLC ile Özel Kontrol Kartı Arasındaki Temel Farklar

PLC Hangi Projelerde Daha Mantıklıdır?

Bir fabrikadaki üretim hattını kontrol etmek, mevcut bir makineyi otomatik hale getirmek veya sahadaki sensör ve motorları yönetmek istiyorsanız PLC oldukça güçlü bir çözümdür.

Özellikle üretilecek sistem adedi düşükse ve cihazın fiziksel boyutu kritik değilse, özel elektronik geliştirme sürecine girmeden PLC ile hızlı bir şekilde çalışan sistem kurulabilir.

PLC'nin öne çıktığı uygulamalara fabrika otomasyonları, üretim makineleri, pompa sistemleri, motor kontrol panoları, konveyör sistemleri ve proses otomasyonları örnek verilebilir.

Özel Kontrol Kartı Hangi Projelerde Daha Mantıklıdır?

Bir ürün geliştiriyorsanız veya aynı cihazdan birden fazla üretmeyi planlıyorsanız, özel kontrol kartı önemli avantajlar sağlayabilir.

Örneğin geliştireceğiniz cihazın içerisinde PLC, güç kaynağı, haberleşme modülü, röle modülü ve farklı dönüştürücüler kullanmak yerine bütün bu fonksiyonlar tek bir elektronik kart üzerinde birleştirilebilir.

Bu yaklaşım özellikle seri üretimde hem cihazın daha kompakt hale gelmesini hem de birim maliyetin düşmesini sağlayabilir.

Ayrıca cihazın dışarıdan bakıldığında hazır otomasyon parçalarının bir araya getirildiği bir sistem yerine, tamamen size ait bir elektronik ürün haline gelmesini sağlar.

Seri Üretimde Neden Özel Kontrol Kartı Avantajlı Olabilir?

PLC ile hazırlanan bir sistemde her üretilen cihaz için yeniden PLC, genişleme modülleri, haberleşme modülleri, güç kaynakları ve bağlantı ekipmanları satın alınması gerekebilir.

Bir veya birkaç makine için bu durum büyük bir problem oluşturmayabilir. Ancak üretim adedi 10, 50, 100 veya daha yüksek seviyelere çıktığında, her cihazda kullanılan hazır modüllerin maliyeti toplam ürün maliyetini ciddi şekilde artırabilir.

Özel kontrol kartında ise başlangıçta elektronik tasarım, prototip ve yazılım geliştirme maliyeti bulunur. Tasarım tamamlandıktan sonra aynı elektronik kartın tekrar üretilmesi mümkündür.

Bu nedenle seri üretime geçecek projelerde yalnızca ilk prototip maliyetine değil, ürünün toplam üretim adedine ve birim maliyetine bakmak gerekir.

Özel Kart Kullanmak Her Zaman Daha Ucuz mu?

Hayır.

Bir projede yalnızca tek bir pano yapılacaksa ve standart birkaç giriş-çıkış yeterliyse, özel elektronik kart geliştirmek gereksiz olabilir.

Çünkü özel kart geliştirme sürecinde elektronik şema tasarımı, PCB tasarımı, prototip üretimi, gömülü yazılım geliştirme ve test süreçleri bulunur.

Bu geliştirme maliyetini yalnızca bir cihaz karşılayacaksa PLC daha ekonomik olabilir. Ancak aynı cihaz tekrar tekrar üretilecekse hesap değişmeye başlar.

PLC Yerine Özel Kart Kullanıldığında Neler Yapılabilir?

Projeye özel geliştirilen bir elektronik kart sadece giriş ve çıkış kontrol etmek zorunda değildir. İhtiyaca göre birçok sistem aynı elektronik kart üzerinde bir araya getirilebilir.

• Analog ve dijital sensör girişleri
• Röle ve transistor çıkışları
• RS485 ve Modbus haberleşmesi
• Ethernet bağlantısı
• Wi-Fi ve Bluetooth bağlantısı
• 4G / GSM üzerinden uzaktan haberleşme
• GPS konum takibi
• Dokunmatik ekran bağlantısı
• SD kart ile veri kaydı
• Mobil uygulama ve web paneli bağlantısı
• Uzaktan yazılım güncelleme

Böylece yalnızca bir kontrol sistemi değil, donanımı ve yazılımı birlikte çalışan bütünleşik bir ürün geliştirilebilir.

Peki İki Sistem Birlikte Kullanılabilir mi?

Evet. Aslında birçok endüstriyel projede en doğru çözüm bu olabilir.

Ana makine veya proses kontrolü PLC tarafından gerçekleştirilirken, özel geliştirilen elektronik kart haberleşme, uzaktan izleme, veri toplama veya özel sensör işlemleri için kullanılabilir.

Örneğin PLC mevcut makineyi kontrol ederken özel bir IoT kartı PLC ile RS485 veya Ethernet üzerinden haberleşerek verileri internet üzerindeki sunucuya aktarabilir.

Böylece mevcut otomasyon sistemini tamamen değiştirmeden uzaktan izleme ve kontrol özellikleri sisteme eklenebilir.

Karar Verirken Sadece İlk Maliyete Bakmayın

PLC veya özel kontrol kartı arasında karar verirken yalnızca ilk satın alma maliyetini karşılaştırmak doğru değildir.

Üretim adedi, cihaz boyutu, ileride eklenecek özellikler, bakım ihtiyacı, internet bağlantısı, yazılım gereksinimleri ve ürünün seri üretime geçip geçmeyeceği birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin başlangıçta biraz daha pahalı görünen özel elektronik tasarım, seri üretim başladığında ürün başına önemli miktarda maliyet avantajı sağlayabilir.

Buna karşılık yalnızca bir tesiste kullanılacak standart bir otomasyon sistemi için PLC çok daha hızlı ve mantıklı bir seçenek olabilir.

PLC mi Özel Kontrol Kartı mı?

Kısaca özetlemek gerekirse: bir otomasyon sistemi kuruyorsanız PLC, bir elektronik ürün geliştiriyorsanız özel kontrol kartı daha fazla avantaj sağlayabilir.

Ancak her proje farklıdır. Bazı projelerde PLC, bazı projelerde özel elektronik kart, bazı projelerde ise iki çözümün birlikte kullanılması en doğru mimariyi oluşturur.

Projenize Özel Elektronik ve Otomasyon Çözümleri

PROES olarak fikir aşamasından çalışan ürüne kadar; elektronik kart tasarımı, kontrol kartı geliştirme, gömülü yazılım, IoT sistemleri, mobil ve web yazılımları ile endüstriyel otomasyon projeleri geliştiriyoruz.

Elinizde mevcut bir PLC sistemi varsa bunu uzaktan izlenebilir hale getirebilir, yeni geliştirdiğiniz bir ürün için özel elektronik kart tasarlayabilir veya projeniz için PLC ile özel kart arasında en uygun sistemi birlikte belirleyebiliriz.

Projenizin ihtiyaçlarını paylaşarak size özel çözüm ve fiyatlandırma için teklif talebi oluşturabilirsiniz.