Ana Sayfa / Makaleler / PCB & Donanım

Elektronik Kart Yaptırma: Tasarım, Prototip ve Üretim Maliyeti

Elektronik kart maliyeti tek bir rakam değildir: bir kez ödenen geliştirme bedeli ile her kartta tekrar eden üretim maliyetinden oluşur. Hangi kalemin neye göre değiştiğini anlattık.

Elektronik kart yaptırmanın tek bir fiyatı yoktur. Maliyeti kartın katman sayısı ve boyutu, üzerindeki parçaların sayısı ve fiyatı, üretilecek adet, montaj ve test yöntemi ile gömülü yazılımın kapsamı belirler. Toplam bütçe iki ayrı kalemden oluşur: bir kez ödenen geliştirme maliyeti (tasarım, yazılım, prototip, revizyon) ve her kart için tekrar eden üretim maliyeti.

Bu ayrımı yapmadan iki teklifi karşılaştırmak yanıltıcı olur. Biri tasarım bedelini düşük gösterip kart başı fiyatı yüksek tutabilir, diğeri tam tersini yapabilir. Aşağıda her kalemi neyin büyüttüğünü ve neyin küçülttüğünü kendi projelerimizde gördüğümüz şekliyle anlatıyoruz.

Elektronik kart yaptırmak ne kadar tutar?

Bir kartın size gerçek maliyetini kabaca şöyle düşünebilirsiniz: kart başına PCB, parça, montaj ve test maliyetinin üzerine, geliştirme maliyetinin üretilen adede bölünmüş payı eklenir. Beş adetlik bir prototip partisinde kartın fiyatını neredeyse tamamen bu pay belirler. Beş yüz adette ise geliştirme payı küçülür ve belirleyici kalem parça listesi, yani BOM olur.

"Kart kaça çıkar" sorusunun cevabı bu nedenle aslında iki sayıdır: geliştirmenin toplamı ve hedef adetteki birim fiyat. Teklif isterken bu ikisini ayrı ayrı sormanızı öneriyoruz.

Geliştirme maliyetini neler belirler?

Geliştirme tarafında para mühendislik saatine gider. Birkaç sensör okuyup röle süren tek mikrodenetleyicili bir kart ile 4G modemi, iki RS485 hattı, izoleli analog girişleri ve uzaktan güncellemesi olan bir saha cihazı arasında tasarım süresi açısından büyük fark vardır. Süreyi uzatan durumlar genellikle şunlardır:

  • Parça sayısının ve katman sayısının artması, kartın küçük bir kutuya sığdırılmak zorunda olması
  • Motor sürücüsü ile hassas analog ölçüm gibi birbirini bozabilecek bölümlerin aynı kartta olması
  • 4G veya Wi-Fi modülü ve anten gibi RF tarafı olan tasarımlar
  • 230 V şebekeye bağlanan, izolasyon ve yalıtım mesafesi gerektiren bölümler
  • Modbus haberleşmesi, veri kaydı, hata yönetimi ve uzaktan yazılım güncellemesi isteyen bir gömülü yazılım
  • Cihazın bir web paneli veya mobil uygulamayla konuşması

Tasarım tarafını elektronik kart tasarımı, yazılım tarafını gömülü sistem geliştirme sayfalarımızda ayrıntılı anlattık. Bütçede en sık unutulan kalem ise revizyondur. İlk kart çoğu zaman çalışır ama sahaya çıkınca düzeltilecek noktalar görülür; ikinci bir PCB turunu baştan hesaba katmak gerçekçi bir plandır. Altech türbin izleme projesinde de kontrol kartı önce v1 olarak üretildi, ardından v2 revizyonu yapıldı.

PCB üretim maliyetini neler etkiler?

Çıplak kartın, yani PCB'nin fiyatı çoğu projede toplamın en büyük kalemi değildir ama doğrudan tasarım kararlarına bağlıdır. Fiyatı yukarı çeken başlıca etkenler:

  • İki katmandan dört katmana geçmek kart fiyatını belirgin biçimde artırır. Karşılığında kesintisiz bir toprak planı kazanırsınız ve 4G modem gibi gürültülü parçaların olduğu kartlarda bu ek maliyet, önlediği revizyonlarla kendini çıkarır.
  • Kart alanı ve şekli önemlidir. Üretici kartları büyük paneller üzerinde üretir; bir panele kaç kart sığdığı fiyatı belirler.
  • Çok ince hat ve aralıklar, küçük delikler, kör veya gömülü via gibi istekler üreticinin standart sürecinin dışına çıkar.
  • Yüksek akım için 2 oz bakır, HASL yerine ENIG yüzey kaplaması ve standart dışı kart kalınlığı ek maliyet getirir.
  • Hızlandırılmış üretim istemek de fiyatı yükseltir.

Elektronik kartta en pahalı kısım neresidir?

Kartların büyük bölümünde paranın en büyük kısmı parçalara gider. Bir 4G modül, kaliteli bir DC-DC dönüştürücü, endüstriyel konnektörler ve izoleli bir RS485 alıcı-vericisi tek başına PCB'den pahalı olabilir. Parça seçerken birim fiyat kadar bulunabilirliğe de bakıyoruz: tek tedarikçiye bağlı ya da üretimden kalkmak üzere olan bir entegre, seri üretimde hem fiyatı hem takvimi riske atar. Bazı parçalar makara halinde ve minimum sipariş adediyle satılır; prototipte kullanmadığınız parçanın bedeli de faturaya girer.

Montajda SMD parçalar makinede dizilir ve her sipariş için stencil, makine programı ve kurulum gibi sabit hazırlık işleri vardır. Kartın iki yüzüne parça konursa süreç iki kez döner. Delikli (THT) parçalar, büyük konnektörler ve röleler çoğunlukla elle ya da ayrı bir işlemle lehimlenir, bu da işçilik demektir. Parçaları tek yüzde toplamak ve delikli parça sayısını azaltmak, seri üretimde birim fiyatı düşüren en etkili tasarım kararlarındandır.

Test, programlama ve kutu da maliyete dahil mi?

Evet ve teklifler karşılaştırılırken en çok atlanan kısım burasıdır. Üretilen her kartın yazılımı yüklenmeli; besleme, girişler, çıkışlar ve haberleşme kontrol edilmelidir. Beş kartı masada tek tek test etmek mümkündür, yüzlerce kart için ise yaylı pinli bir test fikstürü ve bir test yazılımı gerekir. Bu bir kez yapılan bir yatırımdır ama test süresini ve sahaya hatalı kart gitme riskini doğrudan düşürür. Cihaz bir kutuya girecekse kutu, etiket, kablo demeti ve paketleme de birim maliyete eklenir.

Prototip ile seri üretimde birim fiyat neden bu kadar farklı?

Çünkü sabit giderler adede bölünür. PCB üretimindeki hazırlık, montajdaki stencil ve makine kurulumu, test fikstürü ve parça siparişlerindeki minimum adetler beş kart için de aynıdır, beş yüz kart için de. Prototipte bu giderler birkaç karta bölündüğü için birim fiyat yüksek görünür. Seride aynı giderler yüzlerce karta yayılır ve parça alımında adet avantajı devreye girer.

Seri üretim partisinden çıkmış, montajı tamamlanmış 25 adet özdeş elektronik kart

Prototipte hedef tasarımı doğrulamaktır; birim fiyatı düşürme işi seri üretim hazırlığında yapılır. Prototipten seriye geçerken parça alternatiflerini, panel düzenini ve test adımlarını yeniden ele alıyoruz. Bu iki aşamayı prototip geliştirme ve elektronik seri üretim sayfalarımızda ayrıca anlattık.

Elektronik kart maliyeti nasıl düşürülür?

  • Gereksinimleri en baştan yazıya dökün. Sonradan eklenen her giriş veya haberleşme hattı yeni bir PCB revizyonu demektir.
  • İhtiyaçtan büyük işlemci, gereğinden fazla katman ya da özel kart kalınlığı seçmeyin.
  • Bulunabilirliği yüksek ve birden fazla üreticinin ürettiği parçaları tercih edin.
  • Karta test noktaları ve programlama konnektörü koyun; üretimde test süresi kısalır. Tasarım tarafında dikkat edilecek diğer noktaları PCB tasarımında en sık yapılan hatalar yazımızda topladık.
  • Hazır bir PLC veya modül işinizi görüyorsa özel kart yaptırmayın. Bu kararın hesabını özel kontrol kartı mı PLC mi yazımızda yaptık.

Teklif istemeden önce hangi bilgileri hazırlamalısınız?

Devre şeması ya da teknik çizim şart değil. Aşağıdaki soruların cevapları gerçekçi bir fiyat çıkarmak için genelde yeterli olur:

  1. Cihaz ne iş yapacak, hangi sorunu çözecek?
  2. Hangi sensörleri okuyacak, hangi yükleri (röle, motor, vana) sürecek?
  3. Pille mi, adaptörle mi, 24 V pano beslemesiyle mi, yoksa 230 V şebekeden mi beslenecek?
  4. RS485, Ethernet, Wi-Fi veya 4G bağlantısı gerekecek mi?
  5. Ekran, web paneli ya da mobil uygulama olacak mı?
  6. Pano içinde mi, dış ortamda mı, titreşimli bir makinenin üzerinde mi çalışacak?
  7. İlk etapta ve bir yıl içinde kaç adet planlıyorsunuz?

Elinizde çalışan bir düzenek, eski bir kart ya da fotoğraf varsa onları da paylaşın. İşin kapsamı çok daha hızlı netleşir.

Sık Sorulan Sorular

Tek adet elektronik kart yaptırılabilir mi?

Evet, prototip aşamasında az sayıda kart üretmek normaldir. Ancak PCB ve montajdaki sabit giderler bir iki karta yükleneceği için birim fiyat yüksek olur. Genellikle birkaç kart üretip birini laboratuvarda, birini sahada denemek daha mantıklıdır.

Elektronik kart yaptırmak için devre şeması gerekli mi?

Hayır. Cihazın ne yapması gerektiğini, nerede çalışacağını ve neye bağlanacağını anlatmanız başlangıç için yeterli. Şemayı, parça seçimini ve PCB yerleşimini bu gereksinimlerden yola çıkarak biz hazırlıyoruz.

Elektronik kart kaç günde yapılır?

Süre; tasarımın karmaşıklığına, yazılımın kapsamına, PCB üretimi ile parça tedarikine ve test adımlarına bağlıdır. Bazı entegrelerin tedarik süresi haftalarla ölçülebildiği için parça listesinin erken netleşmesi takvimi kısaltan en önemli adımlardan biridir. Gereksinimler belli olduktan sonra iş planını ve takvimi teklifle birlikte veriyoruz.

Mevcut elektronik kartım yeniden tasarlanabilir mi?

Büyük ihtimalle evet. Elinizdeki kartı, varsa şemasını ve yazılımını inceleyip ya mevcut tasarımı revize ediyoruz ya da bulunamayan parçaları değiştirerek kartı yeniden tasarlıyoruz. Belgesi olmayan kartlarda önce devrenin çıkarılması gerekir ve bu süreyi uzatır.

Kartınızın ne yapmasını istediğinizi birkaç paragrafla anlatmanız yeterli. Geliştirme maliyetini ve hedef adetteki birim fiyatı ayrı ayrı görebileceğiniz bir teklif için proje bilgilerinizi bize gönderebilirsiniz.

Elektronik Kart Yaptırma: Tasarım, Prototip ve Üretim Maliyeti
WhatsApp Teklif