Ana Sayfa / Makaleler / Gömülü Sistem

Mikrodenetleyici Seçerken Nelere Dikkat Edilir? STM32 mi ESP32 mi?

Doğru mikrodenetleyici; pin listesi, haberleşme ihtiyacı, güç bütçesi, bellek ve tedarik durumuna göre seçilir. STM32 ile ESP32'yi de sahadaki deneyimimizle karşılaştırdık.

Mikrodenetleyici seçimi saat hızıyla değil, ürünün ihtiyaç listesiyle başlar. Hangi çevre birimlerine ve kaç pine ihtiyaç olduğu, cihazın kablosuz bağlanıp bağlanmayacağı, pille mi şebekeden mi besleneceği, yazılımın ne kadar bellek isteyeceği ve çipin seri üretim boyunca bulunup bulunamayacağı netleştiğinde aday listesi genellikle iki üç aileye iner. "STM32 mi ESP32 mi?" sorusu da ancak bu listeden sonra anlamlı bir cevap bulur.

En sık gördüğümüz hata, tanıdık bir geliştirme kartıyla başlayıp ürünü ona uydurmaya çalışmak. Biz yeni bir projede seçimi aşağıdaki sırayla yapıyoruz.

Hangi çevre birimleri ve kaç pin gerekiyor?

Kartın bağlanacağı her şeyi bir tabloya yazıyoruz: sensörler, röleler, butonlar, ekran, haberleşme hatları. Sonra her birinin hangi çevre birimini kullanacağını işaretliyoruz. UART sayısı burada sık sürpriz yapar. Bir 4G modem, iki RS485 hattı ve bir debug konsolu dört ayrı UART ister. Frekans veya devir ölçmek için input capture özellikli timer, motor sürmek için tamamlayıcı PWM çıkışları, makine ve araç tarafında CAN gerekebilir.

Analog ölçüm varsa ADC'nin bit sayısı tek başına bir şey söylemez; doğrusallık, gürültü ve referans gerilimi en az onun kadar belirleyicidir. Kâğıt üzerinde 12 bit olan iki ADC'den biri ölçüm için yeterli olurken diğeri kalibrasyonsuz kullanılamayabilir. Pin tarafında, seçilen çevre birimlerinin aynı pinlerde çakışmadığını STM32CubeMX gibi araçlarla baştan doğrulamak ve revizyonlar için yüzde 20 civarı boş pin bırakmak ileride kartı yeniden çizmekten kurtarır.

Kablosuz bağlantı gerekiyor mu?

Ürün Wi-Fi veya Bluetooth ile konuşacaksa, radyosu çipin içinde olan bir mikrodenetleyici hem maliyeti hem kart alanını düşürür. Sertifikalı bir modül kullanmak anten tasarımı ve RF ayarıyla uğraşmayı ortadan kaldırır, CE sürecini de kolaylaştırır. 4G gerekiyorsa tablo değişir: modem zaten ayrı bir modüldür ve UART üzerinden hemen her mikrodenetleyiciye bağlanır. Bu durumda seçimi haberleşme değil, kartın geri kalanı belirler. Kablolu Ethernet içinse MAC birimi olan bir çip ve harici bir PHY gerekir.

Güç tüketimi nasıl değerlendirilmeli?

Şebekeden beslenen bir pano cihazında birkaç on miliamperlik fark çoğu zaman önemsizdir. Pille yıllarca çalışacak bir sensör düğümünde ise belirleyici olan aktif akım değil, cihazın zamanının neredeyse tamamını geçirdiği uyku modundaki akımdır. Burada RTC çalışırken ve RAM korunurken ölçülen değere, uyanma süresine ve her uyanışta harcanan toplam enerjiye bakıyoruz. Wi-Fi'ye bağlanıp veri gönderen bir cihaz o birkaç saniyede yüzlerce miliamper çekebilir; günde kaç kez bağlandığı pil ömrünü uyku akımından daha çok etkiler.

Gözden kaçan bir nokta daha var. Düşük güçlü bir mikrodenetleyicinin yanına boşta akımı yüksek bir regülatör ya da sürekli enerjili bir gerilim bölücü konursa çipin datasheet'teki uyku akımının pratikte hiçbir anlamı kalmaz.

Ne kadar flash ve RAM gerekir?

Seçimi yazılımın bugünkü boyutuna göre değil, iki yıl sonraki haline göre yapmak gerekir. Uzaktan güncelleme (OTA) yapılacaksa flash'ta iki uygulama alanı ve bir bootloader bulunur, yani ihtiyaç kabaca ikiye katlanır. MQTT bağlantısı TLS ile şifrelenecekse TLS kütüphanesi bağlantı başına onlarca kilobayt RAM ister. Bağlantı koptuğunda ölçümler cihazda biriktirilecekse harici bir SPI flash planlanmalıdır. Aynı kılıfta ve aynı pin yerleşiminde bir üst bellek seçeneği olan parçayla başlamak, sonradan kart revizyonu yapmaktan ucuzdur.

Geliştirme ortamı ve ekip deneyimi neden önemli?

STM32 tarafında CubeMX, HAL ve LL kütüphaneleri, aile içinde pin uyumlu geçiş imkânı ve ST-LINK ile rahat bir debug deneyimi var. ESP32 tarafında Espressif'in FreeRTOS tabanlı ESP-IDF çatısı Wi-Fi, BLE, OTA ve provisioning bileşenlerini hazır getiriyor. Arduino çekirdeği prototip için hızlıdır, ancak seri üretime gidecek ürünlerde ESP-IDF ile çalışmayı tercih ediyoruz; bellek kontrolü, hata ayıklama ve güncelleme süreçleri orada daha öngörülebilir. Ekibin iyi bildiği bir aileden çıkmak, kâğıt üzerindeki küçük bir avantaj uğruna haftalar kaybettirebilir.

Tedarik, ürün ömrü ve seri üretimde birim maliyet

2021 ve 2022'deki çip krizinde birçok popüler mikrodenetleyicinin teslim süresi aylarla ölçüldü ve pek çok firma o dönemde kartını yeniden tasarlamak zorunda kaldı. Bu yüzden seçim yaparken şunları kontrol ediyoruz:

  • Parça birden fazla distribütörde stokta mı, NRND (yeni tasarımlar için önerilmez) durumuna geçmiş mi?
  • Üretici o aile için bir ürün ömrü taahhüdü yayımlamış mı?
  • Aynı kılıfta, pin uyumlu küçük ve büyük kardeş parçalar var mı?
  • Kartı yeniden çizmeden geçilebilecek bir alternatif baştan belirlendi mi?

Birim maliyette mikrodenetleyici tek kalemdir, asıl tablo kartın toplamında görülür. Hazır bir ESP32 modülü çıplak çipten pahalıdır ama anten tasarımını, RF testlerini ve kristal, flash gibi çevre parçalarını üstlenir. Birkaç yüz veya birkaç bin adetlik üretimde modül çoğu zaman daha ekonomik çıkar, çipi doğrudan karta yerleştirmek ancak çok yüksek adetlerde anlamlı hale gelir. Wi-Fi gereken bir üründe STM32 ile ayrı bir Wi-Fi modülü kullanmayı da iki parçanın toplam maliyeti üzerinden değerlendirmek gerekir.

Aynı seri üretim partisinden çıkmış, masaya dizilmiş 25 adet dizgili elektronik kart

STM32 mi ESP32 mi?

İki aile farklı problemler için tasarlanmış, bu yüzden genel bir kazanan yok. ESP32'nin güçlü olduğu yer bağlantılı ürünler: Wi-Fi ve BLE çipin içinde, sertifikalı modüller kolay bulunuyor, OTA ve provisioning altyapısı hazır, maliyeti düşük. Zayıf tarafları da biliniyor. Dahili ADC'si kalibrasyon yapılmadan hassas ölçüm için zayıf kalıyor, radyo açıkken akım tüketimi yüksek ve açılışta durumu okunan strapping pinleri tasarımda dikkat istiyor.

STM32 ise küçük ve ucuz L0 serisinden yüksek performanslı H7'ye uzanan geniş bir aile. Gelişmiş timer'lar, daha iyi ADC'ler, CAN, çok sayıda UART ve endüstriyel sıcaklık aralığı serilerin çoğunda bulunuyor. Gerçek zamanlı kontrol, motor sürme ve endüstriyel giriş çıkış gerektiren işlerde daha rahat ediyoruz. Eksiği, çoğu modelde kablosuz bağlantı olmaması; BLE için STM32WB gibi ayrı seriler var, Wi-Fi için harici modül gerekiyor.

Bizim pratiğimiz şöyle: kablosuz bağlantının öne çıktığı cihazlarda genellikle ESP32, RS485 ve endüstriyel giriş çıkış ağırlıklı cihazlarda STM32 ile bir 4G modülü kullanıyoruz. İkisinin de gerektiği projelerde STM32'yi ana kontrolcü, ESP32'yi UART üzerinden konuşan bir haberleşme işlemcisi olarak aynı karta koymak iyi çalışan bir yapı.

Sık Sorulan Sorular

STM32 mi ESP32 mi daha iyi?

Genel bir kazanan yok. Wi-Fi veya Bluetooth gereken, maliyete duyarlı bağlantılı ürünlerde ESP32; hassas ölçüm, motor kontrolü, çok sayıda seri hat ve endüstriyel dayanım gereken ürünlerde STM32 öne çıkar. Bazı projelerde ikisi aynı kartta birlikte kullanılır.

Arduino ile seri üretime uygun ürün yapılabilir mi?

Arduino kartları fikri denemek için iyidir, ancak ürünün içine konmaları önerilmez. Seri üretimde mikrodenetleyici, ürüne özel tasarlanan karta doğrudan yerleştirilir. Yazılımda da Arduino çekirdeği yerine üreticinin kendi geliştirme çatısıyla çalışmak bakımı ve güncellemeyi kolaylaştırır.

Mikrodenetleyici ile mikroişlemci arasındaki fark nedir?

Mikrodenetleyici işlemci çekirdeğini, flash belleği, RAM'i ve çevre birimlerini tek çipte toplar; işletim sistemi olmadan ya da FreeRTOS gibi küçük bir çekirdekle çalışır. Mikroişlemci harici bellek ister ve çoğunlukla Linux çalıştırır. Kamera, gelişmiş ekran arayüzü veya yoğun veri işleme yoksa mikrodenetleyici daha ucuz ve daha az enerji harcayan çözümdür.

Prototipten sonra mikrodenetleyici değiştirilebilir mi?

Değiştirilebilir, ama kart yeniden çizilir ve yazılımın donanıma yakın katmanı baştan yazılır. Bu yüzden prototipte pin uyumlu, belleği daha büyük bir kardeş parçayla başlamak ve seri üretime geçmeden tedarik durumunu kontrol etmek çok daha az maliyetlidir.

Ürününüz için hangi mikrodenetleyicinin uygun olduğundan emin değilseniz ihtiyaç listesini birlikte çıkarabiliriz. Gömülü sistem geliştirme ve elektronik kart tasarımı çalışmalarımızda bu seçimi projenin en başında yapıyoruz; sonraki adımları gömülü sistem projesi nasıl geliştirilir yazımızda anlattık. Projenizi teklif formu üzerinden paylaşırsanız size somut bir öneriyle dönelim.

Mikrodenetleyici Seçerken Nelere Dikkat Edilir? STM32 mi ESP32 mi?
WhatsApp Teklif