Endüstriyel Otomasyon ve SCADA Sistemleri
Özel kontrol kartı, RS485/Modbus ile sürücü ve sensör entegrasyonu, 4G uzaktan izleme, SCADA ekranı, web paneli ve mobil uygulama. Sahadan ekrana kadar tek ekip.
Endüstriyel otomasyon projelerinde sahadaki ekipmanı okuyan ve kumanda eden kontrol kartından operatörün baktığı SCADA ekranına kadar tüm katmanları biz geliştiriyoruz. Kart, sürücü ve sensörlerle RS485/Modbus üzerinden haberleşiyor; veri 4G ya da Ethernet ile sunucuya, oradan SCADA ekranına, web paneline ve mobil uygulamaya ulaşıyor. Yeni bir makine, mevcut bir panonun uzaktan izlenmesi ya da kilometrelerce uzaktaki kuyu ve depoların tek merkezden yönetilmesi tipik başlangıç noktaları.
Her iş özel kart gerektirmiyor. Tek bir makinede standart bir otomasyon için hazır bir PLC çoğu zaman doğru seçimdir. Özel kontrol kartı ise aynı cihazdan çok sayıda kurulacaksa, uzak noktalardan 4G ile veri gelmesi gerekiyorsa ve kullanıcı sahaya telefondan da erişmek istiyorsa öne çıkıyor. İki yaklaşımı özel kontrol kartı mı PLC mi yazımızda ayrıntılı karşılaştırdık.
Endüstriyel otomasyon projesinde neleri üstleniyoruz?
Sahaya giden donanımla başlıyoruz. Projeye özel kontrol kartında izoleli dijital girişler, 4-20 mA ve 0-10 V analog ölçüm kanalları, röle ve MOSFET çıkışları, RS485, Ethernet ve gerekiyorsa 4G modem bir arada bulunuyor. Kart, pano içine montaja ve pano beslemesine (genellikle 24 V DC) uygun tasarlanıyor. Kartın kendisiyle ilgili ayrıntılar elektronik kart tasarımı sayfamızda.
Kartın üzerindeki gömülü yazılım girişleri okuyor, kontrol mantığını çalıştırıyor, alarm koşullarını izliyor ve veriyi sunucuya gönderiyor. Sunucu verileri saklıyor; SCADA ekranı, web paneli ve mobil uygulama da bu sunucudan besleniyor. Sahadaki bir sensör değeri ile operatörün ekranda gördüğü sayı arasındaki her adım aynı ekibin elinden geçtiği için bir sorun çıktığında nerede aranacağı belli oluyor.
Kritik emniyet işlevlerini internet bağlantısına bağlamıyoruz. Seviye emniyetleri, motor korumaları ve kilitlemeler saha cihazında çalışıyor; uzaktan gelen bir komut ancak yerel koşullar uygunsa uygulanıyor.
RS485 ve Modbus ile sahadan hangi veriler okunabiliyor?
Sahada en çok işimize yarayan hat RS485. Gürültüye dayanıklı, iki telli diferansiyel bir hat; doğru kablo ve sonlandırmayla yüzlerce metre mesafede çalışıyor ve aynı hatta birden fazla cihaz bağlanabiliyor. Frekans konvertörlerinin, enerji analizörlerinin ve pek çok debimetrenin Modbus RTU desteği olduğu için bu cihazlardan ek sensör takmadan veri almak mümkün. Kendi geliştirdiğimiz üç fazlı Enerji360 Pro enerji analizörü de RS485 Modbus, Wi-Fi ve Ethernet bağlantısına sahip.
Bir pompa sürücüsünden çalışma frekansını, motor akımını, çıkış gerilimini, gücü ve hata kodlarını okuyabiliyoruz. Operatör böylece pompanın çalışıp çalışmadığının ötesinde hangi koşullarda çalıştığını da görüyor. Hangi register'ların okunabileceği sürücüden sürücüye değiştiği için entegrasyondan önce cihazın Modbus dokümanını inceliyoruz.
RS485 hatlarındaki sorunlar çoğu zaman protokolden değil fiziksel bağlantıdan çıkar: unutulan sonlandırma direnci, ters bağlanmış A ve B uçları, iki ucundan topraklanmış ekranlı kablo ya da hatta farklı baud hızına ayarlı tek bir cihaz. Kart tarafında izoleli RS485 alıcı-verici ve hat koruması kullanmak bu sorunların bir kısmını baştan önlüyor.
Saha örneği: Aktek klorlama otomasyonu

Aktek klorlama otomasyonu projesinde köy kuyu ve depo istasyonları için bir saha cihazı geliştirdik. Kuyu başındaki panoya monte edilen cihaz, iki ayrı RS485 hattı üzerinden inverter, debimetre ve seviye ölçümü gibi kaynaklardan veri topluyor ve 4G ile merkeze gönderiyor. Farklı marka ve haberleşme ayarlarındaki cihazları ayrı hatlarda tutmak hem entegrasyonu hem de arıza aramayı kolaylaştırıyor.
Operatör web panelinde kuyu ve depo seviyelerini, serbest klor değerini ve pompa durumunu canlı bir sistem şeması üzerinde görüyor. Pompayı açıp kapatabiliyor, otomatik moda alabiliyor. Düşük depo, klor sapması ve cihazın çevrimdışı kalması alarm olarak düşüyor; aynı bilgiler iOS ve Android mobil uygulamadan da izlenebiliyor.
Hazır bir çözüm: 4G kuyu ve su deposu otomasyonu
Kuyu, pompa ve depo sahaları için akıllı kuyu ve su deposu otomasyonu ürünümüz de var. STM32 tabanlı kontrol cihazı 4G ile haberleşiyor, pompa sürücüsünü RS485/Modbus üzerinden okuyor ve uyumlu enerji analizörlerinden faz gerilimleri, akımlar ve güç faktörü gibi değerleri alıyor. Pompa, depo seviyesine göre iki eşikle yönetiliyor: örneğin seviye yüzde 60'ın altına inince devreye giriyor, yüzde 86'ya ulaşınca duruyor. Arada mevcut durumun korunması pompanın sık sık aç kapa yapmasını engelliyor. Eşikler tesisin tüketimine göre ayarlanıyor.
SCADA ekranında kuyular, pompalar, debimetreler, hatlar ve ana depo tek bir proses görünümünde yer alıyor. Birden fazla kuyu aynı depoya su basıyorsa hangisinin çalıştığını ve sorunun nerede olduğunu görmek için ekran ekran dolaşmak gerekmiyor.
SCADA sistemi kurulumu nasıl ilerliyor?
- Sahayı ve mevcut panoyu inceliyoruz: hangi sürücüler var, Modbus portu var mı, sensörlerin çıkış tipi ne, bölgede 4G çekiyor mu.
- Okunacak ve kumanda edilecek noktaların listesini, alarm eşiklerini ve otomatik çalışma kurallarını sizinle birlikte yazıyoruz.
- Kontrol kartını ve gömülü yazılımı hazırlayıp mümkünse sahadakiyle aynı model sürücü ve sensörlerle masada deniyoruz.
- SCADA ekranlarını ve web panelini kuruyor, kullanıcı yetkilerini tanımlıyoruz.
- Sistemi sahada devreye alıyor, gelen gerçek veriye göre eşikleri ve alarmları ince ayarlıyoruz.
SCADA'nın ne olduğunu ve PLC'den farkını merak ediyorsanız SCADA nedir, nasıl çalışır rehberimize göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Mevcut panodaki sürücüden veri okunabilir mi?
Sürücünün RS485/Modbus portu varsa çoğu zaman evet. Bu durumda yeni sürücü almadan frekans, akım ve hata kodları gibi değerler okunabiliyor. Okunabilecek parametreler marka ve modele göre değiştiği için önce cihazın register dokümanına bakıyoruz.
SCADA sistemi kurulumunun maliyeti neye bağlı?
En belirleyici kalemler saha noktası sayısı, her noktada okunacak ve kumanda edilecek sinyal sayısı, mevcut cihazların Modbus desteği olup olmadığı ve uzak noktalara nasıl bağlanılacağıdır. Aynı tip istasyondan çok sayıda kurulacaksa kart ve yazılım bir kez geliştirilip çoğaltıldığı için nokta başına maliyet düşer. Sahayı tarif etmeniz, kapsamı ve maliyeti netleştirmenin ilk adımı.
Sistemi telefondan izleyip kontrol edebilir miyim?
Evet. Web paneli ve mobil uygulama aynı sunucudan beslendiği için sahadaki değerleri, alarmları ve cihazların çevrimiçi durumunu telefondan görebilirsiniz. Pompa açma kapama ya da mod değiştirme gibi komutlar kullanıcı yetkisine bağlı olarak verilebiliyor.
İnternet kesilirse otomasyon çalışmaya devam eder mi?
Doğru tasarlanmış bir sistemde devam eder. Kontrol mantığı saha cihazında çalıştığı için seviye kontrolü ve korumalar bağlantıdan bağımsız sürer. Kesinti boyunca duran şey uzaktan izleme ve komut gönderme; bağlantı geri geldiğinde cihaz panelde yeniden çevrimiçi görünür.
Sahadaki ekipmanı, mevcut panonuzu ve neyi uzaktan görmek istediğinizi bize anlatın. Teklif formundan gönderdiğiniz bilgilerle ilk değerlendirmeyi yapıp size önerdiğimiz mimariyle dönüş yapalım.